Kościoły Romańskie Polski

Woj. Małopolskie

Początki kościoła nie zostały ostatecznie wyjaśnione. Tradycja głosi, że kościół miał powstać na miejscu pogańskiej świątyni, a kazania tutaj miał głosić jeszcze św. Wojciech. Kościół jest orientowany, murowany z kamienia i cegły, otynkowany (za wyjątkiem prezbiterium). Jednonawowy, nawa dwuprzęsłowa na planie kwadratu, sklepiona kolebkowo; prezbiterium węższe, dwuprzęsłowe, na planie zbliżonym do kwadratu, o sklepieniu krzyżowym (pod prezbiterium krypta). Od zachodu wieża, jej przyziemie pełni funkcję kruchty kościoła. We wnętrzu (na wschodniej ścianie prezbiterium) zachowały się cenne freski z początku XVI w. przedstawiające sceny cudownego rozmnożenia chleba oraz ukrzyżowania Chrystusa. Ołtarz główny pochodzi z XX w., wykorzystano jednak romańską kamienną mensę ołtarzową - znajdujące się w niszach obok ołtarza figury świętych pochodzą z wcześniejszego ołtarza, barokowego (św. Norbert, św. Augustyn, św. Jan Chrzciciel, św. Józef Herman). Na zewnątrz świątyni (od południa) znajduje się kazalnica z 1605.

komentarze (7) | dodaj komentarz

komentarze (1) | dodaj komentarz

Woj. Małopolskie

Kościół św. Wojciecha stoi na Głównym Rynku. Wedle tradycji w tym miejscu miał głosić kazania św. Wojciech. Na pamiątkę tego faktu postawiono tu niewielki kamienny kościółek. Pierwszy romański kościół powstał w X wieku. Na początku XVII w. romańska budowla uległa barokizacji: podwyższono ściany kościoła, całość budowli nakryto kopułą, wytynkowano romańskie mury oraz wybudowano od strony zachodniej nowe wejście. Rekonstrukcja kościoła, przeprowadzona u schyłku XIX w., przyniosła odkrycie romańskiej struktury budowli, zaś ostatnia niefortunna konserwacja zaprzepaściła piękne barokowe urządzenie wnętrza.

komentarze (0) | dodaj komentarz

Woj. Małopolskie

komentarze (3) | dodaj komentarz

Woj. Małopolskie

komentarze (2) | dodaj komentarz

Woj. Świętokrzyskie

Kościół p.w. św. Idziego zbudowany został w pierwszej połowie XIII w. Według tradycji kryje w swoich murach pozostałości kościoła z XI wieku. Świątynia stanowi doskonały przykład budowli romańskiej. Ściany od wnętrz pokryte są polichromiami. W środku kościoła znajduje się  w ołtarzu głównym tryptyk gotycki, barokowe ołtarze boczne i barokowa ambona.

komentarze (8) | dodaj komentarz

Woj. Małopolskie

Kościół parafialny św. Wojciecha w Kościelcu został zbudowany po roku 1231 przez bp. krakowskiego Wisława. Ta romańska bazylika, zbudowana z kostki wapiennej, uzupełnianej cegłą i fragmentami z piaskowca przetrwała bez większych zmian do drugiej połowy XVI w. Kościół sprofanował przed 1584r. arianin Bogusz herbu Półkozic, później bazylika przez wiele lat była opuszczona i popadała w runę. Kościół rekonsekrował w 1664r. sufragan krakowski Tomasz Oborski. Po roku 1628 proboszcz Maciej Molenda rozpoczął odbudowę, w trakcie której wiele cech pierwotnych uległo zatarciu, wprowadzono natomiast elementy stylu barokowego (m.in. barokowe sklepienia). Zachodnia, barokowa facjata jest na szczycie ozdobiona figurami św. Wojciecha, św. Barbary i św. Katarzyny. Pozostał portal romański z jedną oryginalną kolumienką, oraz we wnętrzu znakomicie zachowane przepiękne romańskie empory (po 3 nad każdą nawą boczną)

komentarze (2) | dodaj komentarz

Woj. Łódzkie

Późnoromański kościół św. Urszuli w Strońsku (powiat zduńskowolski, gmina Zapolice, archidiecezja łódzka) został wystawiony ok. 1250 r. z mensy arcybiskupów gnieźnieńskich. Był jednym z pierwszych ceglanych kościołów w Polsce. Jednak już w 1458 r. został gruntownie przebudowany przez dziedzica Strońskiego. W 1600 r. dobudowana została drewniana kaplica. W 1726 r. kasztelan spicymierski Kazimierz Walewski powiększył kościół – do prezbiterium dobudował murowaną nawę, z czasem także murowaną zakrystię, kaplicę i kruchtę. Obecnie wnętrze ma charakter barokowy. Zachowały się romańskie fragmenty murów i okna prezbiterium oraz części nawy. W kruchcie wmurowany jest kamienny tympanon romański pochodzenia skandynawskiego przedstawiający bazyliszka pożerającego szarańczę. Strońsko jest wsią o rodowodzie średniowiecznym. Parafia została erygowana w XIII wieku przez abp. gnieźnieńskiego Jana Pełkę.

komentarze (3) | dodaj komentarz

Woj. Łódzkie

Kolegiata w Tumie to trójnawowa, orientowana bazylika z dwiema absydami, umieszczonymi na końcach osi wzdłużnej. Od zachodu znajdują się dwie czworoboczne wieże, a od wschodu dwie baszty, przykryte stożkowym dachem. Świątynia zbudowana jest z granitowej kostki, natomiast naroża wież i obramowania okien wykonane są z piaskowca. Dla ochrony cennego portalu, od północy dobudowano w roku 1569 kruchtę. Sam portal przedstawia Madonnę z dzieciątkiem i dwa anioły, umieszczony jest w półkolistym tympanonie. We wnętrzu budowli znajduje się ponadto płaskorzeźba przedstawiająca Chrystusa Pantokratora, do niedawna składająca się tylko z torsu. Głowa rzeźby została odnaleziona w 1995 roku. To dzieło sztuki wmurowane jest obecnie w południową ścianę prezbiterium. W roku 1952 odsłonięto w absydzie zachodniej polichromię przedstawiającą Chrystusa, św. Jana, Madonnę i postacie tetramorfów. Dzieło datowane jest na XII wiek i zostało wykonane przez nieznanego, wybitnego artystę średniowiecza. Inne interesujące elementy wyposażenia archikolegiaty to portal gotycki z roku 1487, płyty nagrobne kanoników łęczyckich z XV wieku, płyta nagrobna z wizerunkiem rycerza, stalle gotyckie z XVI wieku, sklepienia, freski pochodzące z okresu gotyku i renesansu. W nawach bocznych znajdują się galerie triforalne, a w nawie głównej po stronie zachodniej duża empora. Przeznaczona była prawdopodobnie dla przedstawiciela najwyższej władzy i jego świty. W roku 1995 odkryto też kamień z wyrytą postacią leżącego człowieka. Sugeruje się, że jest to przedstawienie i upamiętnienie przez kolegów robotnika, który zginął podczas budowy kościoła.

komentarze (2) | dodaj komentarz

Woj. Łódzkie

Romański kościół parafialny św. Mikołaja z II połowy XII wieku, przebudowywany w XV i w XX  wieku.

komentarze (1) | dodaj komentarz